السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
321
تفسير الميزان ( فارسي )
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّه ، وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ ، وَاتَّقُوا اللَّه إِنَّ اللَّه خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ » « 1 » مىباشد . پس مراد از جمله مورد بحث ( و خدا داناتر است ) تقديم عمل صالح و تقديم اولاد به اين اميد است كه اولاد نيز افرادى صالح براى جامعه باشند ، و مراد از جمله : « * ( وَاتَّقُوا اللَّه ) * . . . » تقوا به صورت عمل صالح در خصوص نزديكى با حرث است ، و خلاصه مىخواهد بفرمايد در نزديكى با زنان از حدود خدا تعدى نكنيد و پاس حرمت خدا را بداريد ، و محارم خدا را هتك مكنيد و مراد از جمله : « * ( وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ مُلاقُوه ) * . . . » تشويق به تقوا و شكافتن معناى آن است ، مىفرمايد از روز لقاى اللَّه و سوء حساب بترسيد ، هم چنان كه در آيه سوره حشر هم كه مىفرمود : « وَاتَّقُوا اللَّه إِنَّ اللَّه خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ . . . » تقوا به معناى ترس از خداست ، و اطلاق كلمه ( بدانيد ) و اراده لازمه آن كه همان مراقبت و تحفظ و اتقا باشد ، امرى است كه در كلام شايع است ، از آن جمله خداى عز و جل فرموده : « وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِه » « 2 » كه منظور از آن لازمه آن است ، كه همان تقوا باشد ، يعنى بترسيد و پروا داشته باشيد ، از حائل شدن خدا ميان شما و دلهايتان ، و چون عمل صالح و ترس از روز حساب از لوازم خاصه ايمان بود ، لذا در آخر كلام فرمود : * ( « وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ » ) * ، همانطور كه ديديم در آيه سوره حشر عنوان مؤمنين را در اول آيه آورده فرمود : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا » . بحث روايتى در الدر المنثور است كه احمد . و عبد اللَّه بن حميد . و دارمى ، و مسلم ، و ابو داود ، و ترمذى ، و نسايى ، و ابن ماجه ، و ابو يعلى ، و ابن منذر ، و ابو حاتم ، و نحاس . ( در كتاب ناسخش ) ، و ابو حيان ، و بيهقى ( در سنن خود ) ، همگى از انس روايت كردهاند كه يهود وقتى زنانشان حيض مىشدند او را از خانه بيرون مىكردند ، و در خوردن و نوشيدن با او شركت نمىكردند ، و در يك خانه با او بسر نمىبردند ، مساله از رسول خدا ص سؤال شد ، در پاسخ اين آيه نازل شد ، « * ( وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ ، قُلْ هُوَ أَذىً فَاعْتَزِلُوا النِّساءَ فِي الْمَحِيضِ ) * . . . » ، رسول خدا ص فرمود : با زنان حائض در يك خانه زندگى
--> ( 1 ) اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، از خدا بترسيد و هر فردى نگران عملى باشد كه براى فردا از پيش مىفرستد ، و از خدا بترسيد ، كه خدا به آنچه مىكنيد با خبر است . « سوره حشر آيه 18 » ( 2 ) و بدانيد كه خدا ميان هر كس و قلب او حائل است . « سوره انفال آيه 24 »